Vergunningsvrij bouwen in 2026: wat mag wel en niet?
In 2026 mag je als particulier of vastgoedbeheerder nog steeds vergunningsvrij bouwen, mits je voldoet aan de regels van het Bouwbesluit, het bestemmingsplan en de nieuwe Omgevingswet. De belangrijkste voorbeelden van vergunningsvrije bouwwerken zijn:
Kleine uitbouwen aan de achterzijde (binnen 4 meter)
Dakkapellen aan de achterzijde (onder voorwaarden)
Schuren of bergingen in de achtertuin
Erfafscheidingen tot 1 meter aan de voorzijde of 2 meter achter
Let op: dit geldt alleen buiten beschermde stadsgezichten en monumenten.
→ Bekijk ook de hoofdpagina Vergunningen
→ Of check of jouw locatie in een uitzonderingsgebied valt:
Amsterdam | Amstelveen | Hoofddorp
Wat verandert er in 2026 door de Omgevingswet?
Met de invoering van de Omgevingswet wordt regelgeving gebundeld en vereenvoudigd — maar dat betekent ook:
Meer verantwoordelijkheid bij gemeenten
Lokale regels kunnen afwijken
Je moet zelf controleren of je aan het ‘vergunningsvrij bouwen’ voldoet
Ruimtelijke onderbouwing wordt belangrijker bij twijfelgevallen
→ Lees ook: Wat is een ruimtelijke onderbouwing en wanneer heb je die nodig?
Vergunningsvrij bouwen: overzicht van wat wél mag
Type bouwVergunningsvrij in 2026?VoorwaardenUitbouw achterzijde woning✅Max 4 meter, max 30 cm boven vloer, achtererfgebiedSchuur / berging✅Max 30 m², niet in voortuin, 1 bouwlaagDakkapel achterzijde✅Lage nok, niet op monument of beschermd pandCarport✅Niet aan openbare weg, binnen max oppervlakErfafscheiding achter✅Max 2 meter hoogErfafscheiding voor✅Tot 1 meter, geen zichtbelemmering
→ Zie ook subpagina’s:
Uitbouw vergunning nodig?
Dakopbouw en dakkapellen
Wanneer heb je wél een vergunning nodig?
Je hebt in elk geval een vergunning nodig bij:
Bouwen aan de voorzijde van je woning
Bouwen in beschermd stadsgezicht of aan een monument
Overschrijding van het bouwvlak in het bestemmingsplan
Meerlaagse uitbouw of dakopbouw
Constructieve wijzigingen
Grote verbouwingen met milieueffecten
→ Monumentenvergunning aanvragen
→ Dakopbouw en bouwhoogte
Tip: laat een conceptaanvraag doen bij twijfel
Wil je snel weten of jouw bouwplan vergunningsvrij mag, of dat je een volledige aanvraag nodig hebt?
Doe dan eerst een conceptaanvraag.
→ Zie blog: Conceptaanvraag omgevingsvergunning: zo start je slim
→ Of lees: Conceptaanvraag vs reguliere aanvraag
Belangrijke aanvullende regels per gemeente
Elke gemeente kan aanvullende regels stellen binnen het Omgevingsplan. Daarom is het slim om lokale voorschriften altijd mee te nemen.
→ Vergunningsadvies in Amsterdam
→ Vergunningscheck in Amstelveen
→ Begeleiding in Hoofddorp
Let op de welstandstoets
Sommige bouwplannen zijn formeel vergunningsvrij, maar kunnen alsnog worden tegengehouden door de welstandstoets.
→ Zie blog: Welstandstoets Amsterdam – tips voor goedkeuring
→ Zie ook: Welstandseisen voor dakkapellen & uitbouwen
Vergeet de kosten niet: leges en bijkomende kosten
Ook bij een ogenschijnlijk simpele aanvraag kunnen kosten meespelen, zoals:
Legeskosten (verschillen per gemeente)
Constructieberekeningen
Kosten voor tekeningen of onderbouwingen
→ Lees blog: Legeskosten Amsterdam 2026 – het complete overzicht
Combinatie met subsidies: slim combineren
Ga je isoleren, zonnepanelen plaatsen of verduurzamen? Combineer dan je (vergunningsvrije) verbouwing met subsidieaanvragen.
→ Blog: Omgevingsvergunning en subsidie combineren – zo werkt het
Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)
Verkeerd inschatten wat vergunningsvrij is
Niet checken op monumentenstatus
Geen rekening houden met welstand
Bouw starten zonder toetsing → stopzetting
Niet meenemen van burenoverleg → bezwaar
→ Zie blog: Top 7 fouten bij bouwvergunningaanvraag
→ Lees ook: Zo voorkom je vertraging bij je aanvraag
Hulp nodig bij vergunningsvrij bouwen?
Wij beoordelen of jouw bouwplan echt vergunningsvrij is — en zorgen voor snelle, professionele begeleiding als toch een aanvraag nodig is.
→ Bekijk onze hoofdpagina over vergunningen
→ Of ga direct naar Omgevingsvergunning aanvragen
✅ Snelle check
✅ Ervaren vergunningsspecialisten
✅ Duidelijke rapportage & begeleiding